06 October 2026

အယ်လ်နီညို၏ သက်ရောက်မှုများနှင့် အပူဒဏ်၊ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များအတွက် ပြည်သူများ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ရန်လိုအပ်

နမ့်ဆန်၊ အောက်တိုဘာ ၆ ရက်

တအာင်းပြည်သတင်း

တအာင်းပြည်အတွင်း နေထိုင်ကြသည့် ပြည်သူလူထုများအနေဖြင့် အယ်လ်နီညို (El Niño) ဖြစ်စဉ်နှင့် ဆက်စပ်၍ လာမည့်နွေရာသီတွင် နေ့အပူချိန်မြင့်တက်ခြင်း၊ မိုးရွာသွန်းမှုပုံစံ ပြောင်းလဲခြင်းနှင့် မိုးခေါင်ရေရှားခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သဖြင့် အပူဒဏ်နှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များကြောင့် ထိခိုက်ဆုံးရှုံးမှုများ လျော့နည်းစေရန် ကြိုတင်ကာကွယ်ရေးနှင့် ပြင်ဆင်ရေးအစီအမံများ ဆောင်ရွက်ထားရန် လိုအပ်သည်။

အယ်လ်နီညိုသည် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ အလယ်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်းရှိ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အပူချိန် ပုံမှန်ထက် မြင့်တက်လာသည့် သဘာဝရာသီဥတုဖြစ်စဉ်တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ အဆိုပါဖြစ်စဉ်ကြောင့် ဒေသအလိုက် အပူလှိုင်းဖြတ်ခြင်း၊ မိုးခေါင်ခြင်း၊ မိုးရွာသွန်းမှုပုံစံ ပြောင်းလဲခြင်း၊ ရုတ်တရက်မိုးသည်းထန်ခြင်းနှင့် ရေကြီးခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပြီး ရေအရင်းအမြစ်များ၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများအပေါ် ထိခိုက်မှုများ ရှိလာနိုင်သည်။

ချီကာဂိုတက္ကသိုလ်ရှိ Climate Impact Lab မှ သုတေသီများ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ်နှင့် ဆက်စပ်သည့် အပူဒဏ်ကြောင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လမှ ၂၀၂၇ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလအထိ ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ပုံမှန်ထက် ထပ်တိုးသေဆုံးသူ ၄ သိန်းခွဲကျော်အထိ ရှိလာနိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားသည်။ အဆိုပါကိန်းဂဏန်းသည် အတည်ပြုထားသည့် သေဆုံးသူစာရင်းမဟုတ်ဘဲ သုတေသနအခြေပြု ခန့်မှန်းချက်ဖြစ်သည်။

ထို့ပြင် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) ၏ အချက်အလက်များအရ ကလေးငယ်များ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများ၊ နာတာရှည်ရောဂါရှိသူများနှင့် ပြင်ပတွင် အလုပ်လုပ်သူများသည် အပူဒဏ်ကို အထူးသတိပြုရန် လိုအပ်သည်။ ချွေးအလွန်ထွက်ခြင်း၊ ခေါင်းမူးခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်းနှင့် အားနည်းခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်ပါက အေးမြသောနေရာတွင် အနားယူစေပြီး ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန် လျှော့ချရန် လိုအပ်သည်။

ကိုယ်အပူချိန် အလွန်မြင့်တက်ခြင်းနှင့်အတူ စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း၊ တက်ခြင်း (သို့မဟုတ်) သတိလစ်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်ပါက အပူရှပ်ခြင်း (Heatstroke) ဖြစ်နိုင်သဖြင့် အရေးပေါ်ဆေးကုသမှု ချက်ချင်းရယူရန် လိုအပ်သည်။ လူနာကို အေးမြသောနေရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းကာ အဝတ်အစားများ ဖြေလျှော့ပေးပြီး ခန္ဓာကိုယ်ကို ရေအေးဖြင့် စိုစွတ်စေခြင်းနှင့် ယပ်တောင် (သို့မဟုတ်) ပန်ကာဖြင့် အအေးပေးခြင်းများ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ လူနာသတိကောင်းမွန်ပြီး ရေအနည်းငယ် သောက်ပေးနိုင်သော်လည်း သတိလစ်နေသူ (သို့မဟုတ်) စိတ်ရှုပ်ထွေးနေသူများကို ရေမတိုက်သင့်ကြောင်း WHO က ဖော်ပြထားသည်။

အပူဒဏ်နှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များကို ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်ရန် ပြည်သူလူထုများအနေဖြင့် နေ့အပူဆုံးအချိန်တွင် နေပူထဲသွားလာခြင်းကို ရှောင်ရှားရန်၊ ပေါ့ပါးပြီး ချောင်ချိသော အဝတ်အစားများ ဝတ်ဆင်ရန်နှင့် ရေပုံမှန်သောက်ရန် လိုအပ်သည်။ ထို့အပြင် ရပ်ထားသည့်ယာဉ်အတွင်း အချိန်ကြာမြင့်စွာ နေထိုင်ခြင်းကို ရှောင်ရှားရန်၊ ရေအရင်းအမြစ်များကို စနစ်တကျ စီမံခန့်ခွဲရန်၊ ရာသီဥတုနှင့် ကိုက်ညီသည့် စိုက်ပျိုးရေးစနစ်များ ကျင့်သုံးရန်နှင့် တရားဝင်ထုတ်ပြန်သည့် ရာသီဥတုသတိပေးချက်များကို စောင့်ကြည့်လိုက်နာရန် လိုအပ်သည်။

မိုးခေါင်ခြင်းနှင့် အပူချိန်မြင့်တက်ခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည့်အတွက် တောမီးနှင့် မီးဘေးအန္တရာယ်များကိုလည်း ကြိုတင်ကာကွယ်ရန် လိုအပ်သည်။ တောတောင်များနှင့် စိုက်ပျိုးမြေများတွင် မီးရှို့ခြင်းများ ပြုလုပ်ပါက မီးငြိမ်းသတ်ပြီးကြောင်း သေချာစွာ စစ်ဆေးရန်နှင့် မီးလောင်မှု ဖြစ်ပွားပါက သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများထံ အချိန်နှင့်တပြေးညီ သတင်းပေးရန် လိုအပ်သည်။

ထို့အပြင် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ ဖြစ်ပေါ်လာပါက မိမိနှင့် မိသားစုဝင်များ၏ လုံခြုံရေးကို ဦးစားပေးပြီး သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများ၏ ညွှန်ကြားချက်များကို လိုက်နာရန် လိုအပ်သည်။ အတည်မပြုနိုင်သေးသည့် သတင်းအချက်အလက်များကို ဖြန့်ဝေခြင်းမပြုဘဲ သက်ဆိုင်ရာဌာနများနှင့် ယုံကြည်ရသည့် သတင်းရင်းမြစ်များမှ ထုတ်ပြန်သည့် အချက်အလက်များကိုသာ စောင့်ကြည့်လိုက်နာရန် လိုအပ်သည်။

အယ်လ်နီညိုနှင့် ဆက်စပ်သည့် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် အပူဒဏ်နှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များကို လုံးဝတားဆီး၍ မရနိုင်သော်လည်း ကြိုတင်သိရှိခြင်း၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် အချိန်မီတုံ့ပြန်ခြင်းတို့ဖြင့် လူနှင့် အိုးအိမ်၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းများ ထိခိုက်ဆုံးရှုံးမှုများကို လျှော့ချနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် တအာင်းပြည်အတွင်းရှိ ပြည်သူများအနေဖြင့် မိမိတို့နေထိုင်ရာဒေသ၏ ရာသီဥတုအခြေအနေများကို စောင့်ကြည့်ပြီး အပူဒဏ်၊ မိုးခေါင်ရေရှားမှု၊ မီးဘေးနှင့် အခြားသဘာဝဘေးအန္တရာယ်များအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားကြရန် လိုအပ်သည်။

Website Official

www.taangland.org

Telegram Official Channel

https://t.me/pslftnlanews

Telegram Link – Ta’ang TV

https://t.me/pslftnlaTaangTV

YouTube Official

https://www.youtube.com/@pslftnlanews

#PSLF/TNLA

#သတင်းနှင့်ပြန်ကြားရေးဌာန

အမည်မဖော်ပြပါ

အမည်ဖော်ပြမည်

မှတ်ချက်ပြုမည်

မှတ်ချက်များ

သင်၏ ထင်မြင်ချက်